هنرى پاتينجر ( مترجم : شاپور گودرزى )
مقدمه 19
مسافرت سند وبلوچستان ( سفرنامه پاتينجر ) ( فارسى )
شدن فتحعليشاه از ناپلئون و پيشنهادهاى سر هارفورد جونز ( كنسول سابق انگليس در بغداد ) سفير اعزامى انگليس كه ظاهرا بنفع ايران بود منجر بخروج هيأت اعزامى ناپلئون از ايران و ورود سفير انگليس بايران گرديد ( 1809 ميلادى ) . بعد از ورود سر جونز بتهران و تهيه مقدمات قرارداد ، سرجان ملكم بار ديگر از طرف فرماندار كل هندوستان بايران آمد و بحضور شاه رسيده در اتمام و امضاى قرار دادها كوشش كرد و شايد نقش عمدهاى در جلب اعتماد و دوستى در باريان داشت و مقاصد استعمارى انگلستانرا بيش از همه قوت بخشيد . از جمله مأمورين سياسى و نظامى هيأت ژنرال مالكم دو افسر نيروى انگليس در هندوستان سروان كريستى و ستوان پاتينجر بودند كه مأموريت داشتند از راه خشكى قدرت طبيعى ، اقتصادى ، نظامى و راههاى سوق الجيشى مناطق بلوچستان و ايران جنوبشرقى را بررسى كرده ارزش اردوكشى در اين نواحى را تعيين نمايند . دو افسر جوان و ورزيده نيروى پادشاهى بريتانيا مأموريت خود را بنحو احسن انجام دادند و چون پس از شكست ناپلئون و ختم نفوذ سياسى و نظامى فرانسه در ايران و رفع تهديد حمله بهندوستان علتى براى مخفى نگهداشتن قسمتى از شرح اين مسافرت وجود نداشت ستوان پاتينجر اجازه يافت شرح مسافرت و نقشه مسير خود را به صورت كتابى منتشر كند و در سال 1816 ميلادى در بريتانيا انتشار يافت . اين كتاب مشتمل بر دو قسمت مجزا و در واقع دو كتاب است . يك قسمت سفرنامهاى حاكى از شرح عادات و آداب و سنن مردم و جماعات مسير مسافرت و خلاصهء اوضاع جغرافيائى نواحى و قسمتى ديگر مشتمل بر تاريخ بلوچستان و سند كه اينك سفرنامه آنكه از نظر اطلاعات جغرافيائى و اجتماعى جالبتر است تحت عنوان سفرنامه پاتينجر ترجمه و در كتابى تدوين و تقديم مىگردد . مترجم